İskenderun Teknik Üniversitesi (İSTE), finansal uyuşmazlıkların daha hızlı ve adil biçimde çözümüne yönelik yerli ve yenilikçi bir yaklaşım geliştirdi. Helalleşme Endeksi ismi verilen sistemle uyuşmazlıkların önüne geçilerek borçlu ve alacaklı arasındaki anlaşmazlıkların hakkaniyet temelinde çözümlenmesi amaçlanıyor.
İSTE Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel, Ekonomi ve Finans Anabilim Dalında yürütülen doktora çalışması kapsamında Prof. Dr. Nazif Çalış ve Öğr. Gör. Durmuş Baysal tarafından geliştirilen modelin, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayacağını belirtti. Endeksin yalnızca enflasyona değil; TÜFE, deflatör, asgari ücret artışı ve konut fiyat endeksi gibi faktörler ile gram altın, reel efektif döviz kuru ve petrol fiyatları gibi göstergeleri kapsayan çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu vurgulandı.
Çalışmanın, gecikme bedellerinin yetersiz kaldığı durumlarda daha adil bir alternatif sunduğu; şeffaf yapısıyla adalet algısını güçlendirerek toplumsal gerilim ve güven kaybı gibi riskleri azaltabileceği ifade edildi. Çalışma, borçlu ve alacaklı arasındaki anlaşmazlıkların hakkaniyet temelinde çözümlenmesini amaçlıyor.
Öte yandan, Anayasa Mahkemesi'nin 8 Temmuz 2025 tarihli kararında yüksek enflasyonun alacakların reel değerini aşındırdığına dikkat çekilerek, TBMM'ye bu konuda yasal düzenleme yapılması için süre verildiği hatırlatıldı. İSTE tarafından geliştirilen modelin söz konusu kararla uyumlu olduğu belirtildi.
Kadim helalleşme anlayışını modern uzlaştırma pratikleriyle birleştiren yaklaşımın uygulamasına www.helallesmeendeksi.com adresinden, akademik makalesine ise bmij.org üzerinden erişilebildiği bildirildi.