Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Yabanoğlu, tiroid kanserinin çoğu zaman sessiz ve ağrısız ilerlediğine dikkat çekerek, boyunda fark edilen kitle ve bezelerin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Yabanoğlu, tiroid bezinin vücudun metabolik işleyişinde önemli görevler üstlendiğini belirterek, tiroid kanserinin belirtileri, risk faktörleri, tanı ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.
Tiroidin vücudun en önemli endokrin organlarından biri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Yabanoğlu, "Tiroid bezi, T3 ve T4 olarak adlandırdığımız iki temel hormonun üretimini gerçekleştiriyor. Bu hormonlar vücudun metabolik faaliyetlerinin düzenlenmesinde çok önemli rol oynuyor. Solunumdan beslenmeye, çocukluk dönemindeki büyüme ve gelişmeden gebelik sürecine kadar yaşamın pek çok döneminde tiroid hormonlarının etkisini görüyoruz" dedi.
Görülme sıklığında belirgin artış var
Tiroid kanserlerinin son yıllarda hem Türkiye'de hem de dünyada daha sık tanı aldığını belirten Yabanoğlu, genetik yatkınlık ve radyasyon öyküsünün hastalık açısından bilinen önemli risk faktörleri arasında yer aldığını söyledi.
Prof. Dr. Yabanoğlu, "Özellikle son 30 yıllık dönemde tiroid kanseri görülme sıklığında belirgin bir artış söz konusu. Hastalığın gelişiminde üzerinde en fazla durulan faktörlerden biri genetik yatkınlıktır. Özellikle birinci derece yakınlarında tiroid kanseri öyküsü bulunan kişilerde risk açısından daha dikkatli olunması gerekir. Bir diğer önemli faktör ise özellikle çocukluk ve gençlik döneminde baş-boyun bölgesinin radyasyona maruz kalmış olmasıdır" diye konuştu.
Tiroid kanseri genellikle sessiz ilerliyor
Toplumda tiroid kanserinin ağrı, boğazda baskı veya öksürük gibi şikayetlerle ortaya çıktığı yönünde yanlış bir algı bulunabildiğini belirten Yabanoğlu, hastalığın genellikle belirgin bir şikayete yol açmadığını vurguladı.
Yabanoğlu şunları söyledi:
"Tiroid kanserleri genellikle sessiz ve ağrısız ilerler. Hastalar çoğu zaman boynun ön veya yan tarafında ele gelen bir yumru ya da beze fark ederek hekime başvururlar. Boğaz ağrısı, baskı hissi veya öksürük gibi yakınmalar her zaman doğrudan tiroid kanserine bağlı değildir. Ancak nadiren, ses tellerine yakın bir bölgede tiroid kanserine ait nodül varsa bu durum ses tellerini felç ederek, hastalarda ses kısıklığı görülebilir."
Boyun bölgesinde yeni fark edilen, büyüyen veya sert bir kitlenin mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Yabanoğlu, özellikle uzun süren ses değişiklikleriyle birlikte boyunda kitle bulunmasının önemsenmesi gerektiğini ifade etti.
Tanıda fizik muayene ve ultrason önemli
Tiroid hastalıklarının değerlendirilmesinde ayrıntılı fizik muayenenin önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Yabanoğlu, fizik muayenenin ardından ultrasonografinin tanı sürecinin temel basamaklarından birini oluşturduğunu söyledi.
Yabanoğlu, "Hastanın baş ve boyun bölgesinin hem görsel olarak hem de fiziksel ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerekiyor. Bunun ardından yapılan ultrasonografi ile tiroid bezinin yapısı, nodül bulunup bulunmadığı, varsa nodüllerin özellikleri ve boyundaki lenf bezleri inceleniyor" dedi.
Ultrasonografide şüpheli özellikler tespit edilmesi durumunda ileri incelemeye geçildiğini belirten Yabanoğlu, "Tiroid nodülünde veya boyundaki lenf bezlerinde şüpheli bulgular bulunuyorsa, gerekli görülen hastalarda ince iğne aspirasyon biyopsisi ile örnekleme yapılıyor. Biyopsi sonucu, hastanın diğer klinik ve görüntüleme bulgularıyla birlikte değerlendirilerek tedavi planı oluşturuluyor" ifadelerini kullandı.
Tedavinin temelini cerrahi oluşturuyor
Tiroid kanseri tanısının kesinleşmesi durumunda tedavi planının her hasta için ayrı yapılması gerektiğini vurgulayan Yabanoğlu, cerrahi tedavinin tiroid kanserlerinde en önemli tedavi seçeneklerinden biri olduğunu söyledi.
Yabanoğlu, "Cerrahinin kapsamını belirlerken kanserin tipi, tümörün büyüklüğü, tiroid bezindeki yaygınlığı, hastanın özellikleri ve lenf bezlerine yayılım olup olmadığı gibi birçok faktörü birlikte değerlendiriyoruz. Bazı hastalarda tiroid bezinin yarısının alınması yeterli olabilirken, bazı hastalarda tiroid bezinin tamamının alınması gerekebilir" dedi.
Hastalığın boyundaki lenf bezlerine yayıldığı durumlarda cerrahi işlemin kapsamının genişletilebildiğini aktaran Yabanoğlu, "Lenf bezlerinin hastalıktan etkilendiğinin belirlenmesi halinde gerekli hastalarda boyundaki ilgili lenf nodlarının çıkarıldığı lenf nodu diseksiyonu işlemi de cerrahi tedaviye eklenebiliyor" diye konuştu.
Cerrahinin ardından hastanın patoloji sonucu ve risk özelliklerine göre ek tedavilerin planlanabileceğini belirten Yabanoğlu, hastaların endokrinoloji, nükleer tıp ve cerrahi başta olmak üzere ilgili branşların iş birliğiyle takip edilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Özellikle papiller tiroid kanserinde sağkalım oldukça yüksek
"Kanser" kelimesinin hastalarda doğal olarak kaygıya yol açtığını ancak tiroid kanserlerinin önemli bir bölümünün uygun tedaviyle başarılı şekilde yönetilebildiğini belirten Prof. Dr. Yabanoğlu, özellikle en sık rastlanan papiller tiroid kanserinde hastalığın seyrinin çoğu hastada olumlu olduğunu söyledi.
"Özellikle papiller tiroid kanserinde, erken evrede tanı alan ve uygun şekilde tedavi edilen hastalarda uzun dönem sonuçlar oldukça yüz güldürücüdür" diyen Yabanoğlu, hastalığın tipi ve evresinin prognoz üzerinde belirleyici olduğunun altını çizdi.
Tiroid kanserinden korunmak mümkün mü?
Tiroid kanserini tamamen önlemeyi sağlayan özel bir beslenme biçimi veya yaşam tarzı uygulamasının bulunmadığını belirten Yabanoğlu, hastalığın gelişiminde genetik değişikliklerin ve kişisel yatkınlığın önemli rol oynadığını söyledi.
Prof. Dr. Yabanoğlu, "Hastalarımız bize sık sık "Tiroid kanserinden korunmak için ne yapmalıyım?" diye soruyor. Ancak bugün için kişinin günlük yaşamında uygulayacağı belirli bir yöntemle tiroid kanserini kesin olarak önlemesi mümkün değil. Tiroid kanserlerinin önemli bölümünde genetik yatkınlık ve hücrelerde zaman içerisinde ortaya çıkan genetik değişiklikler rol oynuyor" dedi.
İyot alımının da tiroid hastalıklarının dağılımı üzerinde etkileri olabildiğine işaret eden Yabanoğlu, iyot eksikliği veya fazlalığının farklı tiroid kanseri tiplerinin görülme sıklığıyla ilişkili olabileceğini, ancak tiroid kanserinin ortaya çıkışının tek bir çevresel faktörle açıklanamayacağını kaydetti.
Aile öyküsü bulunanlar hekim değerlendirmesini önemsemeli
Tiroid kanseri açısından toplumun tamamına yönelik belirli bir yaşta başlanması önerilen rutin bir tarama programının bulunmadığını ifade eden Prof. Dr. Hakan Yabanoğlu, aile öyküsünün ise değerlendirmede önemli olduğunun altını çizdi.
Yabanoğlu, "Tiroid hastalıklarıyla ilgili güncel yaklaşımlarda, hiçbir yakınması ve risk faktörü bulunmayan toplumun tamamı için belirlenmiş standart bir tiroid kanseri tarama yaşı bulunmuyor. Bununla birlikte, tiroid kanseri tanısı alan kişilerin özellikle birinci derece yakınlarının hekim tarafından değerlendirilmesini önemsiyoruz. Kişinin aile öyküsü ve bireysel riskleri dikkate alınarak fizik muayene, gerekli görülmesi halinde tiroid ultrasonografisi ve tiroid fonksiyonlarını değerlendiren laboratuvar testleri planlanabilir" ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Hakan Yabanoğlu, özellikle boyunda fark edilen yeni bir kitle, giderek büyüyen bir nodül veya beze ile açıklanamayan ve kalıcı hale gelen ses kısıklığı gibi bulguların ihmal edilmemesi ve uzman hekime başvurulması gerektiğini sözlerine ekledi.