Bakan Göktaş: "2050 yılına kadar 216 milyon kişi yer değiştirmek zorunda kalabilir"

Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında konuşan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, iklim değişikliğinin yol açabileceği nüfus hareketlerinin sosyal risk haritalarına yansıtılabileceğini belirterek, "Göçün aile yapısı, sosyal hizmet ihtiyacı ve yerel kırılganlıklar üzerindeki etkilerini daha yakından takip edebileceğiz" dedi.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, "İklim Politikalarının Oluşturulmasında Ayrıştırılmış Demografik Verilerin Kullanımının Yaygınlaştırılması" başlıklı oturum gerçekleştirildi. İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC) ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) tarafından düzenlenen oturumda, iklim değişikliğinin farklı nüfus grupları üzerindeki etkileri ve demografik verilerin iklim politikalarında kullanılması ele alındı. Oturumda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, SESRIC Genel Direktörü Zehra Zümrüt Selçuk ve uluslararası kuruluşların temsilcileri konuşma yaptı.

"2050 yılına kadar 216 milyon kişi yer değiştirmek zorunda kalabilir"

Oturumda konuşan Bakan Göktaş, iklim değişikliğinin toplumların demografik yapısını dönüştürdüğünü belirterek, "Bugün, iklim politikalarının çoğu zaman gözden kaçan bir boyutunu konuşmak için bir aradayız. İklim değişikliğini değerlendirirken sıcaklık artışını, emisyonları ve afet risklerini titizlikle ele alıyoruz. Ancak bu risklerin en çok kimleri ve ne ölçüde etkilediğini görmek de en az bunlar kadar önemlidir. Nitekim etkili politikalar güvenilir bilgiyle başlar. Bu nedenle ayrıştırılmış demografik verileri, iklim eyleminin vazgeçilmez bir aracı olarak görüyoruz" dedi.

İklim değişikliğinin nüfus hareketleri üzerindeki etkilerine değinen Göktaş, "Dünya Bankası'nın öngörülerine göre, 2050 yılına kadar 216 milyon kişi iklim değişikliği nedeniyle kendi ülkesi içinde yer değiştirmek zorunda kalabilir. Bu hareketlilik, kırsal nüfusun azalmasından kentlerin hızla büyümesine, hane yapılarından bakım düzenine kadar toplumsal yaşamın pek çok yönünü yeniden şekillendiriyor" ifadelerini kullandı.

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin verilerine de değinen Göktaş, dünyada 3,3 ila 3,6 milyar insanın iklim değişikliğine karşı yüksek düzeyde kırılgan şartlarda yaşadığını belirtti. Bu kırılganlığın yaşa, gelire, hane yapısına ve yaşanılan yere göre farklılık gösterdiğine dikkati çeken Göktaş, "Ayrıştırılmış veriler sayesinde bu farklılıkların hangi bölgelerde yoğunlaştığını ve nasıl bir müdahale gerektirdiğini belirleyebiliriz. Aksi halde, değişen bir toplumu dünün haritasıyla yönetmeye çalışırız" diye konuştu.

"Sosyal desteklerimizin zamanında ve doğru kişilere ulaşmasını sağlayabiliriz"

İklim kaynaklı afetlerin ailelerin yaşam şartlarını, geçim kaynaklarını ve bakım düzenini doğrudan etkilediğini belirten Bakan Göktaş, sosyal koruma sistemlerinin riskleri önceden öngörebilen ve ihtiyaçlara hızla cevap verebilen bir yapıda geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Göktaş, "Örneğin, sel riski yüksek bölgelerde evde bakım hizmetinden yararlanan bireylerin güvenli tahliyesini ve bakımın sürekliliğini önceden planlayabiliriz. İklim kaynaklı göç alan yerleşimlerde çocuk koruma ve psikososyal destek hizmetlerinin kapasitesini nüfus hareketlerine göre düzenleyebiliriz. Geçim kaynaklarını kaybetme riski taşıyan haneleri belirleyerek sosyal desteklerimizin zamanında ve doğru kişilere ulaşmasını sağlayabiliriz. Böylece iklim değişikliği kaynaklı afetlerin yol açtığı sosyal sorunlara müdahale etmek yerine, bu sorunların derinleşmesini önleyecek bir yaklaşımı hayata geçirebiliriz" şeklinde konuştu.

"İklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkilerini inceliyoruz"

Türkiye'de iklim değişikliğinin ortaya çıkardığı yeni ihtiyaçların insan odaklı sosyal politika anlayışıyla ele alındığını ifade eden Göktaş, kadınlara yönelik yürütülen araştırmaya ilişkin şu bilgileri verdi:

"Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde iklim değişikliğinin ortaya çıkardığı yeni ihtiyaçları insan odaklı sosyal politika anlayışımızla ele alıyoruz. Bu kapsamda yürüttüğümüz bir saha araştırmasıyla iklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkilerini inceliyoruz. Araştırmadan elde edeceğimiz yenilikleri, kadınların güçlenmesine yönelik politikalarımıza yansıtmayı hedefliyoruz."

"Sosyal risk haritalarımıza yansıtılabilecek"

Türkiye'de sosyal risk haritalarıyla bölgelerin sosyal yapısının ve ihtiyaçlarının analiz edildiğini belirten Bakan Göktaş, iklim değişikliğine bağlı göç hareketlerinin takibine ilişkin şunları söyledi:

"Sosyal risk haritalarımızla, bölgelerin sosyal yapısını ve ihtiyaçlarını analiz ediyoruz. Bu haritalarda iç ve uluslararası göç hareketlerini de sosyal risk göstergeleri arasında değerlendiriyoruz. İklim değişikliğinin yol açabileceği nüfus hareketleri, bu göstergeler üzerinden sosyal risk haritalarımıza yansıtılabilecek. Böylece göçün aile yapısı, sosyal hizmet ihtiyacı ve yerel kırılganlıklar üzerindeki etkilerini daha yakından takip edebileceğiz. Bu veriler ışığında sosyal hizmetlerimizi değişen demografik şartlara göre planlama kapasitemizi güçlendireceğiz."

Aile ve Nüfus On Yılı'nda değişen nüfus yapısını dikkate alarak aile politikalarını geleceğin ihtiyaçlarına göre şekillendireceklerini belirten Göktaş, iklim ve nüfus verilerinin toplanmasında ülkeler arasında ortak standartlar geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Göktaş, "Bu süreçte kişisel verilerin korunmasını ve mahremiyeti esas almalıyız. Özellikle iklim değişikliğinden ağır biçimde etkilenen ülkelerin veri analizi ve risk değerlendirme kapasitesini artırmaya öncelik vermeliyiz" dedi.

Demografik verilerin iklim politikalarındaki önemi ele alındı

Oturumda konuşan SESRIC Genel Direktörü Zehra Zümrüt Selçuk ise iklim politikalarının hazırlanmasında ayrıştırılmış demografik verilerin kullanılmasının önemine değindi. İklim değişikliğinin farklı nüfus grupları üzerindeki etkilerinin belirlenebilmesi için verilerin yaş, cinsiyet, engellilik durumu ve coğrafi konuma göre ayrıştırılması gerektiğini ifade eden Selçuk, bu verilerin sosyal politikaların oluşturulmasındaki rolüne dikkati çekti.

UNFPA temsilcisi Mariam A. Khan da iklim değişikliğinin etkilerinin toplumun bütün kesimlerinde aynı şekilde hissedilmediğini belirtti. Afetlerde engellilerin, yaşlıların, kadınların ve hamilelerin ihtiyaçlarının belirlenmesinde doğru demografik verilerin önemini vurgulayan temsilci, kuraklık ve çölleşme gibi iklim kaynaklı sorunların özellikle kadınların ve kız çocuklarının yaşamlarını etkilediğini söyledi. Temsilci, iklim finansmanı ve afetlere hazırlık çalışmalarında ayrıştırılmış nüfus verilerinin kullanılmasının önemine işaret etti.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreteri İsmail Ould Cheikh Ahmed ise iklim değişikliğine karşı dayanıklılığın yalnızca altyapı üzerinden değil, insanların ihtiyaçları dikkate alınarak geliştirilmesi gerektiğini belirtti. İklim finansmanının yetersiz kaldığına işaret eden Ahmed, mevcut kaynakların daha etkili kullanılabilmesi için güvenilir demografik verilere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.